HUKUK BİLGİ MERKEZİ
Kentsel dönüşümde sık sorulan sorular
Maliklerin, kiracıların ve arsa sahiplerinin merak ettiği 60 soruya kısa cevaplar ve ayrıntılı rehberler.
Riskli yapı
Riskli yapı raporuna kaç gün içinde itiraz edilir?
Malikler veya kanuni temsilcileri 15 gün içinde itiraz edebilir. Muhtarlık ilanının son günü tebliğ edilmiş sayılma bakımından önemlidir; bütün bildirim kayıtları birlikte kontrol edilmelidir.
İlgili rehberi inceleyin →Binamız eskiyse mutlaka riskli midir?
Hayır. Yaş veya dış görünüş tek başına hukuki riskli yapı tespiti değildir. Bilimsel ve teknik esaslara göre lisanslı kuruluş raporu ve ilgili idari süreç gerekir.
İlgili rehberi inceleyin →Tek malik riskli yapı tespiti yaptırabilir mi?
Malik veya kanuni temsilcisi kural olarak başvurabilir; tüm maliklerin birlikte imzası başlangıçta aranmaz. Tapu, yapı mülkiyeti ve temsil durumu ayrıca kontrol edilir.
İlgili rehberi inceleyin →Kiracı riskli yapı tespiti yaptırabilir mi?
6306’daki malik başvuru usulünde kiracı, sırf kiracı sıfatıyla malik yerine geçmez. İdareye durumu bildirme ve temsil yetkisine dayalı yollar ayrıca değerlendirilebilir.
İlgili rehberi inceleyin →Belediyenin hızlı taraması riskli yapı raporu mudur?
Her zaman değildir. Hızlı tarama, hasar tespiti ve 6306 kapsamındaki riskli yapı raporunun amaç, usul ve sonuçları farklı olabilir. Belgenin başlığı ve dayanağı kontrol edilmelidir.
İlgili rehberi inceleyin →Riskli yapı raporunu hangi kuruluş düzenler?
Başkanlıkça lisanslandırılmış kuruluşlar tespit yapabilir; idarenin resen yetkileri de bulunur. Başvuru öncesi kuruluşun güncel lisans durumu resmî listeden kontrol edilir.
İlgili rehberi inceleyin →Elden tebligat almadım, süre başlamaz mı?
Bu varsayım doğru değildir. Kanuni ilan ve elektronik bildirim yöntemleriyle tebliğ edilmiş sayılabilirsiniz. Muhtarlık ilanı, yapıya asılan tutanak ve e-Devlet kayıtları birlikte incelenmelidir.
İlgili rehberi inceleyin →Yeni rapor alırsam eski riskli yapı raporu kalkar mı?
İkinci bir değerlendirme ilk tespiti kendiliğinden kaldırmaz. İtiraz ve yargısal denetim yolları, süre ve teknik gerekçelerle yürütülmelidir.
İlgili rehberi inceleyin →Riskli yapı itirazını kim inceler?
İtiraz teknik heyetçe incelenir. İnceleme raporun tespit esaslarına uygunluğuna yöneliktir. İtirazın reddi üzerine yargı yolu ayrıca değerlendirilebilir.
İlgili rehberi inceleyin →Riskli binayı yıkmak yerine güçlendirmek mümkün mü?
Teknik olarak mümkünlük, karar/izin şartları, proje ve güçlendirme ruhsatı ayrıca değerlendirilir. Sadece güçlendirme istediğinizi söylemek tahliye veya yıkım sürecini kendiliğinden durdurmaz.
İlgili rehberi inceleyin →Malik hakları
Bir malik imza vermezse dönüşüm durur mu?
Her durumda durmaz. 6306 kapsamındaki ilgili kararlar hisse oranları üzerinden salt çoğunlukla alınabilir. Toplantı, bildirim ve teklif koşulları tamamlanırsa karara katılmayan pay için satış gündeme gelebilir.
İlgili rehberi inceleyin →Karar için hâlâ üçte iki çoğunluk mu gerekir?
6306’nın ilgili uygulama kararlarında güncel esas hisseler oranında salt çoğunluktur. Eski üçte iki oranı otomatik uygulanmamalı; işlem ve parsel için özel hükümler kontrol edilmelidir.
İlgili rehberi inceleyin →Salt çoğunluk kişi sayısına göre mi hesaplanır?
6306’daki ilgili kararlar için tapudaki hisse oranları esas alınır. Toplantıya gelen kişi sayısının çoğunluğu ile aynı değildir. Toplam payın tam yarısı yeterli olmaz.
İlgili rehberi inceleyin →Toplantıya bütün malikler çağrılmalı mı?
Riskli yapı parsellerinde yeni uygulama kararı için bütün maliklerin toplantıya çağrılması gerekir. Güncel Yönetmelikteki ilan/noter usulü ve toplantı belgeleri dikkate alınır.
İlgili rehberi inceleyin →WhatsApp grubundaki oylama yeterli mi?
Tek başına grup oylamasının tüm kanuni çağrı, tutanak, çoğunluk ve bildirim gerekliliklerini karşıladığı varsayılamaz. Yazışmalar delil olabilir; resmî süreç ve imzalı belgeler ayrıca kontrol edilir.
İlgili rehberi inceleyin →Yönetici benim adıma sözleşme imzalayabilir mi?
Yöneticilik sıfatı tek başına taşınmaz devri veya inşaat sözleşmesi yetkisi vermez. İşlemin gerektirdiği açık temsil yetkisi ve şekil koşulları bulunmalıdır.
İlgili rehberi inceleyin →Azınlıkta kaldığım için itiraz hakkım yok mu?
Çoğunluk kararına katılmayan malik bilgi ve teklif inceleme, usulü ve pay hesabını denetletme gibi haklarını kullanabilir. Uygun başvuru yolu ve süre, hedef alınan işleme göre belirlenir.
İlgili rehberi inceleyin →Teklifi kabul için verilen 15 gün dava süresi midir?
Hayır. Teklifin kabul süresiyle idari dava açma süresi farklıdır. Karar, teklif bildirimi ve satış işleminin tarihleri ayrı izlenmelidir.
İlgili rehberi inceleyin →Bina yıkılmadan payım satılabilir mi?
Kanuni koşulları sağlanan 6306 pay satışında yapının yıkılmış olması her durumda ön koşul değildir. Çoğunluk, bildirim, değerleme ve satış dosyası birlikte incelenir.
İlgili rehberi inceleyin →Satışa gitmezsem satış geçersiz olur mu?
Satışa katılmamanız işlemi kendiliğinden geçersiz yapmaz. Bildirim, katılım ve satışın yürütülmesi için ilgili özel hükümler esas alınır. Haklarınızı başvuru süresinde kullanmalısınız.
İlgili rehberi inceleyin →Payım düşük bedelle satılıyorsa ne yapabilirim?
Değerleme raporunu alın; imar, emsal ve taşınmaz özellikleri üzerinden somut itiraz hazırlayın. Satış işlemine dava ve gerekiyorsa yürütmenin durdurulması uygun sürede değerlendirilmelidir.
İlgili rehberi inceleyin →Arsa payı sadece dairenin metrekaresine göre mi belirlenir?
Hayır. Bağımsız bölümün kuruluş tarihindeki konumu, büyüklüğü ve değer unsurları birlikte dikkate alınır. Sadece metrekareyi veya daire sayısını eşitlemek yeterli değildir.
İlgili rehberi inceleyin →Yanlış arsa payı düzeltilebilir mi?
Kanuni koşulları varsa arsa payının yeniden düzenlenmesi istenebilir. Kuruluş kayıtları ve bütün bağımsız bölüm değerleri incelenir; dava şartları ve mevcut tapu statüsü kontrol edilir.
İlgili rehberi inceleyin →Arsa payı davası dönüşümü kendiliğinden durdurur mu?
Hayır. İdari işlem ve sözleşme süreçlerine etkisi ayrıca değerlendirilir. Gerekiyorsa uygun geçici koruma istenir; yıkım ve tapu terkin aşaması gecikmeden incelenmelidir.
İlgili rehberi inceleyin →Mirasçılardan biri imzalamazsa ne olur?
Elbirliği/paylı mülkiyet, temsil ve 6306 özel hükümleri birlikte incelenir. Bir mirasçının imzalamaması tüm süreci mutlaka durdurmaz; diğerlerine de onun adına sınırsız tasarruf yetkisi vermez.
İlgili rehberi inceleyin →Sözleşme
Müteahhide tapunun tamamını baştan vermek zorunda mıyım?
Böyle genel bir zorunluluk yoktur. Devir takvimi ve güvenceler sözleşmede düzenlenir. İnşaat seviyesine bağlı aşamalı devir, uygun teminat ve son payların tutulması birlikte değerlendirilebilir.
İlgili rehberi inceleyin →Müteahhit inşaatı yarım bırakırsa ne olur?
İnşaat seviyesi, durma sebebi, sözleşme ve tapu devirleri incelenir. Tamamlama, fesih, teminat, tapu ve tazminat yolları değerlendirilebilir. 6306’daki özel idari fesih yolunun ayrıca koşulları vardır.
İlgili rehberi inceleyin →Noterde imzalanan her sözleşme beni yeterince korur mu?
Resmî şekil, ekonomik ve hukuki dengenin iyi kurulduğunu göstermez. Teslim, metrekare, devir, teminat, kira ve fesih hükümleriyle bütün ekler ayrıca incelenmelidir.
İlgili rehberi inceleyin →Sözleşmede net ve brüt alan neden ayrı yazılmalı?
Ortak alanların dahil edilmesi, balkon ve duvarların ölçümü gibi farklar teslimde ihtilaf yaratabilir. Alan türü, ölçüm yöntemi, proje ve eksiklik halinde uygulanacak sonuç açık olmalıdır.
İlgili rehberi inceleyin →Teslim tarihi ruhsattan itibaren yazılabilir mi?
Yazılabilir; ancak ruhsatın ne zamana kadar alınacağı ve alınamamasının sonuçları da belirlenmelidir. Sadece belirsiz bir başlangıca bağlı süre, teslim takvimini öngörülemez hale getirebilir.
İlgili rehberi inceleyin →Anahtar verilmesi hukuken teslim sayılır mı?
Her durumda sözleşmeye uygun teslim değildir. İskan, altyapı, eksik işler ve kullanılabilirlik koşulları ile sözleşmedeki teslim tanımı birlikte incelenir.
İlgili rehberi inceleyin →Banka teminat mektubunda neye bakmalıyım?
Lehtar, tutar, vade, kapsam, talep koşulları ve azaltma/uzatma düzeni kontrol edilir. Bankadan doğrulama gerekir; bir mektubun varlığı tek başına bütün riskleri karşılamaz.
İlgili rehberi inceleyin →İdareye verilen teminat benim kira alacağımı da korur mu?
Her durumda doğrudan bireysel kira alacağının güvencesi sayılmaz. Mevzuat teminatıyla malik lehine sözleşmesel teminatın kapsamı ve kullanım koşulları farklı olabilir.
İlgili rehberi inceleyin →Müteahhidin ortağı borçtan şahsen sorumlu mu?
Sırf ortak veya yönetici olmak otomatik kişisel borç doğurmaz. Geçerli kefalet, ayrı taahhüt veya başka hukuki sorumluluk sebebi bulunup bulunmadığı incelenir.
İlgili rehberi inceleyin →Müteahhit gecikirse kira ve ceza birlikte istenir mi?
Sözleşmenin düzenlemesi, cezai şartın türü ve zararın niteliğine bağlıdır. Aynı zararın iki kez tahsili varsayılmamalı; teslimde hakların saklı tutulması da incelenmelidir.
İlgili rehberi inceleyin →Eksik iş ile ayıplı iş arasında fark var mı?
Eksik iş, yapılması kararlaştırıldığı halde yapılmayan imalattır. Ayıplı iş, yapılan imalatın gereken niteliği taşımamasıdır. İhbar, talep ve süre değerlendirmeleri farklılaşabilir.
İlgili rehberi inceleyin →Ayıpları onarmadan önce delil tespiti gerekir mi?
Delilin değişme veya kaybolma riski varsa değerlendirilmelidir. Delil tespiti esas dava değildir. Can güvenliği için gereken acil onarım ertelenmeden mevcut durum ve giderler mümkün olduğunca belgelenir.
İlgili rehberi inceleyin →Müteahhit konkordato ilan ederse ne yapmalıyım?
Mühlet/karar, alacak, teminat, tapu ve inşaat durumu birlikte incelenmelidir. Takip ve alacak kayıt kuralları değişebilir; yalnız sözlü ödeme sözüyle beklenmemelidir.
İlgili rehberi inceleyin →Kiracı & destek
Kentsel dönüşümde kiracı ne kadar sürede çıkar?
Her kiracıya uygulanacak tek sabit süre yoktur. İdari tahliye ile kira hukukuna dayalı tahliye ayrılır. 6306’da yıktırma için 90 günden fazla olmamak üzere süre düzenlenir; somut bildirim ve dayanağı esas alınır.
İlgili rehberi inceleyin →Kentsel dönüşümde kira yardımını kim alır?
Koşulları sağlayan malik, kiracı ve sınırlı ayni hak sahibi başvurabilir. Hak sahipliği, ikamet/faaliyet ve ödeme şekli farklıdır. Kiracıya defaten destek ile malikin aylık yardımı aynı değildir.
İlgili rehberi inceleyin →Malik ve kiracı aynı kira yardımını mı alır?
Hayır. Aylık malik desteği ile kiracıya yapılan defaten ödeme farklıdır. İkamet/faaliyet, hak sahipliği ve program koşulları ilgili resmî kılavuzdan kontrol edilir.
İlgili rehberi inceleyin →Kira yardımı için başvuru süresi ne kadar?
Başkanlık kılavuzunda riskli yapının tahliye veya yıkım tarihinden itibaren 1 yıl öngörülür. Tarihin ispatı ve başvurunun kayıt altına alınması önemlidir; farklı programlar ayrıca kontrol edilmelidir.
İlgili rehberi inceleyin →Kira yardımı için eski adres belgesini neden saklamalıyım?
Yıkımdan sonra eski adres kayıtları değişebilir. Kiracı ve sınırlı ayni hak sahibi için ilgili tarihteki ikametin ve tahliyenin ispatında eski/yeni adres kayıtları önem taşır.
İlgili rehberi inceleyin →Kira yardımı otomatik hesaba yatar mı?
Hayır. Başvuru, hak sahipliği, belge ve yıkım kayıtlarının değerlendirilmesi gerekir. Eksik evrak ve ödeme kararı başvuru kayıt numarası üzerinden takip edilmelidir.
İlgili rehberi inceleyin →Yarısı Bizden Türkiye genelinde mi geçerli?
Bu rehberdeki Yarısı Bizden programı İstanbul içindir. Diğer illerdeki destekler kendi kapsam ve koşullarıyla değerlendirilir; İstanbul paketinin otomatik uygulanacağı düşünülmemelidir.
İlgili rehberi inceleyin →Yarısı Bizden desteğinin tamamı hibe mi?
Hayır. Paket hibe, geri ödemeli kredi ve tahliye desteği bileşenlerinden oluşur. Hak sahipliği ve ödeme koşulları ayrıdır. Güncel resmî tutar ve takvim için rehberdeki kaynakları inceleyin.
İlgili rehberi inceleyin →Devlet kira yardımı alırsam müteahhit kira ödemez mi?
Yardım alınması yüklenicinin sözleşmesel kira borcunu kendiliğinden kaldırmaz. Mahsup veya birlikte ödeme koşulları ve desteğin kendi kuralları ayrıca incelenir.
İlgili rehberi inceleyin →Kiracı yeni binaya geri dönebilir mi?
6306 tahliyesi otomatik yeni kira veya mülkiyet hakkı oluşturmaz. Yeniden inşa nedeniyle tahliyede TBK m.355 kapsamındaki öncelik hükümlerinin uygulanması ise somut tahliye yoluna göre ayrıca incelenir.
İlgili rehberi inceleyin →İşyeri kiracısı da destek alabilir mi?
İlgili programın koşulları sağlanırsa mümkündür. Faaliyet, yapı kimlik numarası tarihindeki kullanım, adres değişikliği ve tahliye belgeleri konut kiracısından farklı olabilir.
İlgili rehberi inceleyin →Dava & tapu
Dava açarsam yıkım otomatik durur mu?
Hayır. Dava tek başına işlemin yürütülmesini durdurmaz. Gerekli koşullar varsa yürütmenin durdurulması talep edilir ve mahkemenin kararı izlenir.
İlgili rehberi inceleyin →Riskli yapı kaydı tapudaki mülkiyeti değiştirir mi?
Riskli yapı belirtmesi tek başına mülkiyet devri değildir. Sonraki uygulama, satış, yıkım ve yeni kat irtifakı işlemleri ayrı hukuki sonuçlar doğurabilir.
İlgili rehberi inceleyin →Fesih yapınca verdiğim tapu otomatik geri gelir mi?
Her zaman gelmez. Devredilen payların, üçüncü kişilerin ve ipoteklerin durumu ile yapılan imalatın tasfiyesi ayrıca değerlendirilir; tapu iptal ve tescil talebi gerekebilir.
İlgili rehberi inceleyin →Riskli alan ile rezerv yapı alanı aynı mı?
Hayır. Riskli alan zemin/yapılaşma riski nedeniyle Cumhurbaşkanı kararıyla, rezerv yapı alanı ise Kanun kapsamında uygulama için Bakanlıkça belirlenir. Karar ve dava usulleri ayrı incelenmelidir.
İlgili rehberi inceleyin →Rezerv alan ilan edilince evim devlete mi geçer?
İlan tek başına her tapunun otomatik devri anlamına gelmez. Hak sahipliği, anlaşma, değerleme ve mülkiyet uygulamaları ayrı işlemlerdir; taşınmazınıza etkisi belgelere göre değerlendirilir.
İlgili rehberi inceleyin →Riskli alan davası için kişisel tebligat beklenir mi?
Kişisel tebligatı beklemek risklidir. Riskli alan kararında Resmî Gazete yayımıyla bağlantılı özel dava düzeni ve 30 günlük süre dikkate alınmalıdır; sonraki uygulamayla alan kararına yeniden dava açılabileceği varsayılmamalıdır.
İlgili rehberi inceleyin →Acele kamulaştırma nihai bedeli kesinleştirir mi?
Acele el koyma süreci, normal kamulaştırmanın bütün işlemlerini ortadan kaldırmaz. Depo edilen bedel ile nihai kamulaştırma bedeli ve tapu tescili ayrı değerlendirilir.
İlgili rehberi inceleyin →İpotekli ev kentsel dönüşüme girebilir mi?
İpotek her durumda dönüşümü engellemez; fakat borç ve güvence kendiliğinden silinmez. Yeni pay/bölüm veya özel satışta bedel üzerindeki haklar ilgili usule göre incelenir.
İlgili rehberi inceleyin →Haciz bina yıkılınca kalkar mı?
Yıkım, haczi otomatik kaldırmaz. Hak ve kayıtların pay, yeni bağımsız bölüm veya satış bedeli üzerindeki devamı işlem türüne ve özel hükümlere göre belirlenir.
İlgili rehberi inceleyin →Aile konutu şerhi varsa sözleşme imzalanabilir mi?
İşlemin niteliği, aile konutu durumu ve gerekli eş rızası birlikte değerlendirilir. Şerhin bulunması veya bulunmaması tek başına bütün tasarrufların geçerliliği hakkında cevap vermez.
İlgili rehberi inceleyin →Görüşme
Görüşme formunda açıklama yazmak zorunda mıyım?
Hayır. Sıfat, konu, aşama, taşınmazın bulunduğu yer ve görüşme tercihinizi seçersiniz. Ad, telefon veya serbest açıklama alanı istenmez; özet WhatsApp’ta sizin göndermeniz için hazırlanır.
İlgili rehberi inceleyin →Sorunuzu dosyanız üzerinden değerlendirelim.
Genel bilgiler somut belge ve tarihlerin değerlendirilmesinin yerini tutmaz.